Gabygan (KAGA SEEXO) waxa aan kaga qaybqaanayaa Sallaamaleey oo ah silsiladda Maanso oo tisqaadday. Haddaba, waxa tixdan tirinteeda igu kallifey gabayga (SALKA DHIGO) ee Xasan Bulxan Cali (Bulxan) oo silsiladda Sallaamaleey kaga jira kaalinta 34aad. Bulxan, wuxu si kulul tixdiisa ugula hadlay dhammaanba geesta Soomaaliland oo uu ku sifeeyey in ay Soomaalinimo iyo midnimoba u dayriyeen. Hadalkaasi ilama noqon mid ka tarjumaya waaqica yaal gudaha dadyowga Soomaaliyeed ee lagu ismo Soomaaliland. Kolkaas, Bulxan iyo inta ku aragti ah waxay tixdu u gudbinaysaa Xamarow orodkaaga iyo booddadaada isla sug. Ciddii dood ka qabta Tixdan iyo taydii ka horraysey ee ahayd (SIRRI DAARRI ee 35aad) waa u furan tahay. Waana mahadsan tihiin.



GABAYGII: KAGA SEEXO



Bulxanow tixdaadii “Sal dhigo” helay sabiibkii —e

Hadalkii salleel-baxa ahaa samo na soo gaadhye

Sarsarna nagama dhaafine laftiyo dhiigga waa solay —e



Saaxi iyo waxaan kugu ogaa suubbanaan hadal —e

Malaa Sixir-Fur siima ad hubsan —e suruq ma mooddeen —e

Isla sugo berriyo saaddan buu kuu sugnaan beder —e



Salli kuma dingiigiyo dermoo seexad ma aqaan e

Sunnufku orgobkii weeye oo saan-yaqaan wado —e

Saaqmayaaba soogane noqdoo qaatay salabkii —e



Sabbaxaada waagaan maqlaa siidhi dhagareed —e

Saamaa la jiidanahayaa saayir aan gelin —e

Siqiir suujintii qaran rag baa diiddan kaga seexo



Soomaalilaan wuxu ahaa saancad magaciis —e

Subaxduu na goostuu Kufrigu keenay samiskaas —e

Sidaa aawadeed kama dambayn saacadduu tegey —e



Calankii mar lala siibyey kaas waa sun iyo boog —e

Soomaaliyaa lagu beddeley dabo silloonii —e

Sinji iyo dal qoomiyadda guud waa inoo summad —e



Shardi suurka uu ugu dhukayo malagga loo saantay

In Cawaale saarnaan dhulkii lagu salaamaayey

Oon cidina qayrkiis sudhayn waaqi kaga seexo



Sa’da kalena Soomaalilaan waa soh iyo uun —e

Sawo aragtidiyo kama noqdaan saadda aadmigu —e

Darba inay sin iyo si u arkaan waa sanciyo ool —e



Ha yeeshee saxiyo qaladku waa kala siraadtaan —e

Si nin jecli sey tahay hadduu ka indho saabnaado

Inaan lagu siddiqihayn waqiis hawska kaga seexo



Ha i sugina iyo Soconnay iyo Samirka Eexaysta

Ka samraayda, Saadaal xun iyo waa Sabaan-tegeyda

Iyo Sooma-Liiciyo dhiggood waa or kaga seexo



Surku madax ma dhaafoo hor buu meel u saakimay —e

Dantu seeto weeyee haddaad suusti-wale deyso

San la taagey waa soo taagaa caadki kaga seexo



Siyaasadi hungowdeye markii xeeli samir gaadho

Haddii suuf-alool loo irkaday siiqyada u goosto

Sool-joogto uma teello dhigan xoogna kaga seexo



Samaadaa haddii loo baxoo sanammo loo yeedho

Inkastoo siniin iyo miniin lagu saloollaado

Inaan go’idi suurtoobi hayn dhoodka kaga seexo



Sees waxan cadliga looga dhigin oo dulmi ah soocan

Ilaahay Saxiix kuma dhuftoo looma saanaho —e

Midnimada inuu saacid yahay Eebbe kaga seexo.



Saddexdaa intaan sees u dhigay samayda dhaabay

Sidii hoobal sacab loo qabtiyo suxufi maw sheegay

Sar ka dhabanin maayo-e muritda maydin solansiiyey



Qof kasta asagoo saabiraa subax la fooshaa —e

Soof iyo garaad lama dhashiyo xoog ku saakiman —e

Waa tacabo ruux loo sakhiray wuxu sibbaartaa —e



Saamaha intuu dhigi cimriga aayo wuxu suubbin

Sulugga iyo raad-reebka iyo suuska kimistiisa

Inta uur habreed lagu sidaa loo sejelayaa —e



Sebinnimada dhaqankuu hadiyo caado tuu sahaydo

Sadarkii yaraan lagu bariyo samaca loo laylyo

Samayska iyo liilsha carbintaa soohda aadmiga —e



Korriimadu ma suulsho-e qofkeed waa la socodtaa —e

Ku saddaaran jeer uu qabriga seexdo geerida —e

Waa wuxu ka saan-qaadan yahay kuna saloobaa —e



Sahdigiyo itaalkiyo caqliga hoodadii sanaca

Si falkiyo sansaankiyo dhugmada sooyadda abuurta

Sakhradaha awoodeed shakhsiba siinta la hibeeyey



Sami samida soo saarka tacab saamadkii xilalka

Anfaca iyo saamaynta iyo dhaxalgal saameelka

Sacabbadiyo maankiyo cilmiga sarac ku aabaynta



Sawada iyo haakada wakhtiba mid u sokayntooda

Inta haragga uu sido naflaha hawshu waa sabab —e

Calaf kuma siyaadsado guclaha roori kaga seexo



Saddexdaa intaan sees u dhigay samayda dhaabay

Sidii hoobal sacab loo qabtiyo suxufi maw sheegay

Sar ka dhabanin maayo-e muritda maydin solansiiyey



Surraddeeda Soomaaliweyn ma ahan saaxiib —e

Sullan keli ah waa oday fidhkii oo su’aal ma leh —e

Sened meher ah baa lagu dhaliyo sulug xalaaleed —e



Sebinnimo sidii la canqartaa lala sirqoobaa —e

Sirta nolosha saani iyo ceeb sawsawga asluubta

Sinji labo wadaagtaba naflaha la isku soo soocye



Haddaan hooyo qudhi sacabsan oo Aabbe qudhi soosin

Amaan ababku waa suun jinni —e saajac qudhi loolin

Sawo kama noqdeen dhaqanka iyo sumad kastoo gaar —e



Sadqo laga goblamay baa u qaba suuf alool shurug —e

Waa samir saqiir jirey kun sano sagaca mooddaa —e

Saamaha markhaantiga ku yaal saaqid ma ogaad —e



Waa siidhkii laga soo fufiyo seeskii Aadmiga —e

Waa soo jireenkii gundhiyo sulubkii Qaabiil —e

Waa suur saxaabada Allaa tan iyo sooyaal —e



Waa suur siddiqay Nebiyadii Saatir idilkood —e

Saalax iyo Nuux iyo Ayuub sucammadii Eebbe

Waa suurta Luud iyo galaan Nebi Saleebaan —e



Waa suurta suxuf soo degtaba saahid ku ahaa —e

Waa suur Kufriga seef la dhaca seedo gooyaha —e

Waa suur markii nacab silsilo cudud la siiyaa —e



Samuud iyo Fircoon iyo Gurey saawirradi Caadka

Safafkii la rogey aafadii salabadtoo xaaqday

Waa suurta saab lagaga ridey sahi halaaggii —e



Waa suur si Eebbe uga hadha soof ma reebyada —e

Waa suur Ilaah saacidaa subax cidhiidhyoon —e

Markay sigato sagal baa u kaca khoofka kaga seexo



Saddexdaa intaan sees u dhigay samayda dhaabay

Sidii hoobal sacab loo qabtiyo suxufi maw sheegay

Sar ka dhabanin maayo-e muritda maydin solansiiyey



Samow xalay suxuurtii miyaa seexasho i diiddey

Suxbaddiyo ma laabtaa ballaqay waxa sayn qaafan

Saxansaxada aayaha miyaa gaaddada i saartay?



Salaasada arbaca weynta iyo madasha saaciido

Saq danbeedka goortii sardhada badiba loo seexday

Su’aal yaa leh, samadoo ballaqan saacadda ajiibka



Isku subagga weesada sunnaha sare kacii leylka

Siba sida san waaheensigii sacabbadaan hoorshey

Sujuud iyo istaag iyo fadhiba uurka saafiga ah



Sallallaahu Nebigii siduu suubbanuhu sheegay

Saamacu codkaygii baxiyo waxan siraayaystey

Samaawaadka waa iga aqbali Sikhigi weynaa —e



Soomaaliweyn oo midnimo calanka loo saaro

Saxal baxa sinnaan iyo barwaaq laabo subaygaysan

Nasrigii shiddada dabo socdoo muuqday kaga seexo.



Dhammaad



Maxamuud Muuse Cali Caarre

Mmcarre50@hotmail.com